مسمومیت گربه ؛ مواد مسموم‌کننده+راه درمان و پیشگیری

گربه چگونه مسموم می‌شود؟

گربه‌ها می‌تونن به روش‌های مختلفی مسموم بشن. بیشتر مسمومیت‌ها زمانی اتفاق می‌افته که گربه یه ماده سمی رو بخوره، طعمه مسموم بخوره یا موقع لیسیدن و تمیز کردن خودش، مواد آلوده روی موهاش رو وارد بدنش کنه. بعضی از سموم هم می‌تونن مستقیماً از طریق پوست جذب بشن؛ مثل روغن درخت چای. تعداد کمی از مواد سمی هم از طریق تنفس وارد بدن می‌شن و آسیب می‌زنن؛ مثل مونوکسید کربن یا دود.

از اونجایی که گربه‌ها خیلی به نظافت خودشون اهمیت می‌دن، هر ماده سمی که روی پوست یا موهاشون قرار بگیره، ممکنه خیلی سریع از طریق لیسیدن وارد بدنشون بشه.

علائم مسمومیت گربه چه موارد هستند؟

علائم مسمومیت بسته به نوع ماده سمی فرق می‌کنه. بعضی از رایج‌ترین علائم شامل موارد زیر هستن:

• علائم گوارشی مانند آب دهان، بی‌اشتهایی، استفراغ و اسهال گربه
• علائم عصبی شامل پنهان شدن، تحریک پذیری، عدم هماهنگی حرکات، لرزش، تشنج، بی‌حالی یا کما
• علائم تنفسی مانند سرفه، عطسه یا مشکل در تنفس
• علائم پوستی شامل قرمزی، التهاب و تورم

اگه کسی بخواد درباره بیماری‌های پوستی گربه بیشتر بدونه، مطالعه مقاله « 12 بیماری پوستی گربه که باید مراقب آن باشید» می‌تونه مفید باشه.

نارسایی کبد هم ممکنه باعث بی‌اشتهایی، استفراغ، کم‌آبی بدن، یرقان، اسهال و کاهش وزن بشه.

نارسایی کلیه هم می‌تونه خودش رو با علائمی مثل کم شدن اشتها، استفراغ، بوی بد دهان، افزایش یا کاهش نوشیدن آب، افزایش یا کاهش ادرار و کاهش وزن نشون بده.

بعضی از سموم روی چند بخش مختلف بدن تأثیر می‌ذارن و ممکنه ترکیبی از علائم بالا رو ایجاد کنن. همچنین باید در نظر داشت که بیشتر مسمومیت‌ها به شکل ناگهانی ظاهر می‌شن، اما در بعضی موارد مسمومیت مزمن یا تأخیری هم ممکنه ایجاد بشه؛ هرچند این اتفاق کمتر دیده می‌شه. تشخیص و درمان مسمومیت‌های مزمن معمولاً سخت‌تره.

چه چیزهایی می‌توانند گربه‌ها را مسموم کنند؟

موارد زیر می‌تونن باعث مسمومیت گربه‌ها بشن:

• گیاهان سمی مانند نیلوفرها (گونه‌های لیلیومی و همچنین گونه‌های همروکالیس)
• شکلات
• مصرف بیش از حد ویتامین D3
• غذاهای انسانی در گونه آلیوم (مانند پیاز، سیر، پیازچه، تره فرنگی)
• داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی انسانی یا دامپزشکی (NSAIDs)
• داروهای انانس
• حشره‌کش‌ها
• پاک‌کننده‌های خانگی

گیاهان سمی

هم سوسن‌های واقعی (گونه‌های لیلیوم) و هم نیلوفرهای روز (همروکالیس) می‌تونن باعث نارسایی کلیه در گربه‌ها بشن. چون این گل‌ها خوشبو، نسبتاً ارزان و ماندگار هستن، خیلی از گل‌فروشی‌ها اون‌ها رو داخل دسته‌گل‌ها و چیدمان‌های گل قرار می‌دن.

خوردن برگ، گلبرگ، گرده یا حتی آب داخل گلدون این گیاه‌ها می‌تونه باعث نارسایی شدید و گاهی غیرقابل برگشت کلیه بشه. توی چنین شرایطی مراجعه فوری به دامپزشک ضروریه.

بعضی گیاه‌های دیگه مثل اسپاتی فیلوم یا سوسن کالا، در واقع جزو سوسن‌های واقعی نیستن و باعث نارسایی کلیه نمی‌شن. با این حال، این گیاه‌ها کریستال‌های اگزالات دارن که می‌تونن باعث تحریک دهان، زبان، گلو و مری بشن.

غذاهای انسانی در گونه آلیوم

پیاز، سیر، موسیر، تره‌فرنگی و پیازچه جزو خانواده آلیوم هستن و گربه‌ها نسبت به بعضی ترکیبات شیمیایی موجود در اون‌ها حساسیت دارن.

خوردن این مواد می‌تونه باعث تخریب گلبول‌های قرمز خون بشه و در نتیجه کم‌خونی ایجاد کنه. بی‌حالی، رنگ‌پریدگی مخاط، درد شکم، استفراغ و اسهال هم از علائم احتمالی این نوع مسمومیت هستن.

شکلات

شاید عجیب به نظر برسه، اما بعضی از گربه‌ها به خوردن ترافل، بستنی شکلاتی، ماست شکلاتی، پودینگ شکلاتی، شکلات داغ یا خوراکی‌های حاوی شکلات علاقه نشون می‌دن.

این خوراکی‌ها معمولاً چربی و قند زیادی دارن و می‌تونن باعث استفراغ و اسهال بشن. ادامه پیدا کردن این علائم هم ممکنه به کم‌آبی بدن منجر بشه.

موضوع نگران‌کننده‌تر وجود ماده‌ای به نام تئوبرومین توی شکلاته. این ماده می‌تونه باعث بیش‌فعالی، تغییر ضربان قلب، تغییر فشار خون، لرزش عضلانی و حتی تشنج بشه.

ویتامین D3

بیشتر موارد مسمومیت با ویتامین D۳ در بچه‌گربه‌های کنجکاو دیده می‌شه که مکمل‌های انسانی یا طعمه‌های حاوی کلکلسیفرول (ویتامین D۳) رو پیدا می‌کنن و می‌خورن.

مشاوره آنلاین دامپزشکی پت بوم!

دامپزشکان آنلاین هستند

نگران سلامت گُربت هستی؟ ما اینجاییم تا کمکت کنیم!

تیم دامپزشکان پت بوم با تجربه و دانش کافی، آماده‌اند تا هر مشکلی که برای گربه عزیزتون پیش اومده رو برطرف کنن.

همین حالا با دامپزشک صحبت کن!

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی

گربه‌ها در تجزیه و متابولیسم بعضی داروها مشکل دارن؛ مخصوصاً وقتی با سگ‌ها یا انسان‌ها مقایسه بشن. داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) از جمله داروهایی هستن که هم در انسان و هم در سگ‌ها کاربرد زیادی دارن. از نمونه‌های رایج این داروها می‌شه به ایبوپروفن (Advil® یا Motrin®) و ناپروکسن (Aleve®) اشاره کرد.

متأسفانه این داروها جزو خطرناک‌ترین و حتی کشنده‌ترین داروها برای گربه‌ها محسوب می‌شن. حتی بعضی از داروهای ضدالتهابی مخصوص دامپزشکی هم اگه بیشتر از مقدار توصیه‌شده یا برای مدت طولانی استفاده بشن، می‌تونن برای گربه‌ها سمی باشن.

مصرف دوز سمی این داروها ممکنه باعث نارسایی کلیه و زخم معده بشه. استامینوفن (مثل تایلنول) هم یکی دیگه از داروهای ضددردیه که برای گربه‌ها بسیار خطرناکه و می‌تونه باعث آسیب شدید به گلبول‌های قرمز خون بشه. در صورت درمان نشدن، این وضعیت ممکنه به کم‌خونی شدید، مشکلات تنفسی، تورم صورت، نارسایی کبد و حتی مرگ منجر بشه.

اگه کسی بخواد درباره کم‌خونی گربه اطلاعات بیشتری داشته باشه، مطالعه مقاله «کم خونی گربه، علائم، تشخیص و راه‌های درمان» می‌تونه مفید باشه.

سموم اضافی که در گذشته بیشتر گزارش شده‌اند و همچنان خطر بزرگی برای گربه‌ها دارن عبارتند از:

داروهای انسانی

به نظر می‌رسه بعضی گربه‌ها به طعم یا بوی برخی داروهای انسانی علاقه نشون می‌دن. داروهای ضدافسردگی مثل افکسور و داروهای ADHD مثل آدرال از جمله مواردی هستن که ممکنه برای گربه جذاب باشن.

در صورتی که گربه به‌طور تصادفی چنین داروهایی رو مصرف کنه، مراجعه فوری به دامپزشک ضروریه.

حشره کش‌ها

تماس با حشره‌کش‌های خانگی مثل محصولات مخصوص باغچه و چمن، اسپری‌ها، پودرها یا گرانول‌ها می‌تونه باعث مسمومیت گربه بشه. خوشبختانه موارد شدید مسمومیت کمتر اتفاق می‌افته.

با این حال، یکی از نگران‌کننده‌ترین موارد، تماس گربه با داروهای ضد کک و کنه‌ایه که مخصوص سگ‌ها تولید شدن. این محصولات معمولاً حاوی پیرتروئیدهایی مثل پرمترین هستن که برای گربه‌ها بسیار سمی محسوب می‌شن.

مسمومیت معمولاً زمانی رخ می‌ده که سرپرست به اشتباه محصول مخصوص سگ رو روی گربه استفاده کنه یا گربه بدن سگی رو که این دارو روش استفاده شده لیس بزنه.

آبریزش شدید از دهان، لرزش عضلات و تشنج‌های خطرناک از علائم این نوع مسمومیت هستن. همیشه قبل از استفاده از هر محصول ضد کک و کنه، برچسب اون باید به‌دقت بررسی بشه و در صورت نیاز با دامپزشک مشورت بشه.

پاک کننده‌های خانگی

خیلی از سرپرست‌های گربه نمی‌دونن که بعضی از پاک‌کننده‌های معمولی خونه می‌تونن برای گربه‌ها سمی باشن. پاک‌کننده‌های آشپزخونه، سرویس بهداشتی، فرش و حتی بعضی شوینده‌های مخصوص توالت فرنگی از جمله این مواد هستن.

علائم مسمومیت ممکنه شامل آبریزش شدید از دهان، سختی در تنفس، استفراغ، زخم‌های دهانی و گوارشی و حتی آسیب به اندام‌های داخلی باشه.

بعد از تمیز کردن خونه، بهتره تمام باقی‌مونده مواد پاک‌کننده کاملاً پاک بشه و محصولات شوینده سریعاً از دسترس گربه خارج بشن. همچنین تا زمانی که سطوح کاملاً خشک نشدن، نباید اجازه ورود گربه به اون محیط داده بشه.

سایر سموم

چوب‌های شب‌تاب و بعضی زیورآلات درخشان حاوی مایعی به نام دی‌بوتیل فتالات هستن که طعم بسیار تلخی داره. این ماده معمولاً کشنده نیست، اما حتی یه گاز گرفتن ساده از این وسایل می‌تونه باعث آبریزش شدید از دهان در گربه بشه.

بیشتر این موارد در خونه قابل مدیریت هستن. برای از بین بردن طعم تلخ، می‌شه مقدار کمی آب مرغ یا یه خوراکی خوشمزه در اختیار گربه قرار داد؛ البته بدون اجبار به غذا خوردن.

برای جلوگیری از تماس مجدد، باید این وسایل از دسترس گربه خارج بشن و هرگونه مایع باقی‌مونده تمیز بشه. گاهی هم ممکنه برای پاک کردن مواد از روی پوست یا موهای گربه، حمام کردن ضروری باشه تا هنگام لیسیدن خودش دوباره ماده رو نبلعه.

در صورت مشاهده قرمزی چشم، جمع شدن پلک‌ها، ادامه پیدا کردن آبریزش دهان یا نخوردن غذا، مراجعه به دامپزشک ضروریه.

تشخیص و درمان مسمومیت در گربه‌ها

تشخیص و درمان مسمومیت کاملاً به شرایط گربه و نوع ماده سمی بستگی داره. هرچقدر اطلاعات بیشتری درباره ماده مصرف‌شده یا زمان تماس با اون در اختیار دامپزشک قرار بگیره، روند تشخیص راحت‌تر می‌شه.

اگه مشخص نباشه چه چیزی باعث مسمومیت شده، دامپزشک ممکنه مجموعه‌ای از آزمایش‌ها رو برای پیدا کردن علت انجام بده.

میزان بهبودی گربه بعد از مسمومیت تا حد زیادی به مقدار ماده سمی واردشده به بدن و سرعت مراجعه به دامپزشک بستگی داره. معمولاً گربه‌هایی که خیلی زود تحت درمان قرار می‌گیرن، شانس بیشتری برای بهبودی دارن.

دیگه به کلینیک نرو! به جاش
دامپزشک رو به خونـت بیار!

دیگه نیازی نیست تو این ترافیک و دود و دم🚗، پت دلبندتون رو تو باکس بذارین و با خودتون به کلینیک ببرین!

فقط کافیه روز و ساعت دلخواهتون رو مشخص کنین، تا دامپزشکان پت‌بوم با کامل‌ترین تجهیزات ممکن بیان دمِ در خونه‌تون! 🏡

درخواست دامپزشک در محل

چگونه از مسمومیت در گربه‌ها جلوگیری کنیم؟

بهترین راه مقابله با مسمومیت، پیشگیری از اونه. برای ایمن نگه داشتن گربه‌ها در برابر مواد سمی، رعایت چند نکته مهم توصیه می‌شه:

• گربه تا حد امکان داخل خونه نگهداری بشه.
• اگه گربه به بیرون رفتن علاقه داره، با قلاده یا در محیطی ایمن این کار انجام بشه.
• تمام مواد شیمیایی، حشره‌کش‌ها و آفت‌کش‌ها دور از دسترس حیوانات قرار داده بشن.
• حیاط و محیط اطراف از نظر وجود گیاهان سمی بررسی بشه و دسترسی گربه به اون‌ها محدود بشه.
• داروها و مکمل‌ها داخل کابینت‌های بسته نگهداری بشن.
• از مصرف محصولات ضد کک و کنه بدون نسخه یا محصولات حاوی پرمترین برای گربه‌ها خودداری بشه.

شایع‌ترین علت مسمومیت در گربه‌ها چیست؟

خوردن مواد سمی، داروهای انسانی، گیاهان سمی و مواد شیمیایی خانگی از شایع‌ترین علل مسمومیت هستند.

مهم‌ترین علائم مسمومیت در گربه چیست؟

استفراغ، اسهال، بی‌حالی، لرزش، تشنج، آبریزش از دهان و مشکلات تنفسی از مهم‌ترین علائم به شمار می‌روند.

آیا شکلات برای گربه‌ها خطرناک است؟

بله. شکلات حاوی تئوبرومین است و می‌تواند باعث اختلالات عصبی و قلبی در گربه‌ها شود.

در صورت شک به مسمومیت گربه چه باید کرد؟

گربه باید در سریع‌ترین زمان ممکن توسط دامپزشک معاینه شود، زیرا درمان زودهنگام شانس بهبودی را افزایش می‌دهد.

جمع‌بندی مقاله

سخن پایانی

با ایجاد تغییرات آگاهانه توی محیط زندگی، می‌شه گربه‌ها رو از خیلی از مواد سمی و خطرناک دور نگه داشت. این اقدامات ساده نه‌تنها از مسمومیت‌های تصادفی جلوگیری می‌کنن، بلکه در بعضی موارد حتی می‌تونن جان گربه رو نجات بدن.

هر سوالی داشتین از ما بپرسین!